Αυτισμός

Ένας διαφορικός τρόπος σκέψης


Τι είναι αυτισμός

Ο αυτισμός είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή η οποία συνήθως συνοδεύεται από καθυστέρηση και σοβαρή έκπτωση στις κοινωνικές δεξιότητες, τη γλώσσα και τη συμπεριφορά.
Ο αυτισμός είναι μια διαταραχή φάσματος, που σημαίνει ότι επηρεάζει διαφορετικά τους ανθρώπους.
Ορισμένα παιδιά αναπτύσσουν λόγο, άλλα αναπτύσσουν περιορισμένο, ενώ κάποια δεν αποκτούν καθόλου.
Λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να διαγνωστούν ως Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης (ΔΑΔ) ή ως σύνδρομο Asperger (άσπεργκερ).

Πότε εκδηλώνεται


Ο αυτισμός εκδηλώνεται συνήθως τους 30 πρώτους μήνες της ζωής. Γονείς αναφέρουν ότι το παιδί τους γενικά κάνει πράγματα που δεν τα κάνουν παιδιά της ηλικίας τους.
Σκοπός της διάγνωσης είναι να βοηθήσει στη κατανόηση του προβλήματος, να παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες στους άμεσα εμπλεκόμενους με το παιδί, για να υπάρξουν  αποτελέσματα και να προτείνει τρόπους για κατάλληλες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Η έγκαιρη διάγνωση στοχεύει στη μείωση του οικογενειακού άγχους, στην παροχή υποστήριξης της οικογένειας και εκπαιδευτικής φροντίδας του παιδιού.
Η σωστή  διαγνωστική εκτίμηση οδηγεί στην κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.


Ποια τα αίτια του αυτισμού

Δεν υπάρχει αιτία αλλά αλυσίδα αιτιών όπως: γενετικές, τραυματισμοί εγκεφάλου, ιοί, ορμονικές διαταραχές, βιοχημικές διαταραχές, διαταραχές μεταβολισμού των εγκεφαλικών κυττάρων σε επίπεδα νευροδιαβιβαστων, έλλειψη ένζυμων, δυσαπορρόφηση τροφίμων, χρωμοσωμικές άτυπες, δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, μύκητες που παράγουν τοξικές ουσίες στο γαστρεντερικό σύστημα.


Μερικά από τα βασικά χαρακτηρίστηκα του αυτισμού

Α) Προσοχή

  • Αποφυγή βλεμματικής επαφής
  • ελάχιστη ή υπερβολική ενασχόληση με ορισμένα αντικείμενα

Β) Προφορικός λόγος

  • ηχολαλία
  • επαναληπτικός λόγος


Γ) Κοινωνικές και συναισθηματικές εκδηλώσεις

  • αποφυγή ή άρνηση σωματικής επαφής
  • αποφυγή ή άρνηση κοινωνικής επαφής /επικοινωνίας


Δ) Δυσκολίες στην ανάπτυξη της φαντασίας και του παιχνιδιού

  • ιδιόρρυθμη επεξεργασία οπτικών ερεθισμάτων (π.χ. απλανές βλέμμα)
  • αδιαφορία ή υπερβολική αντίδραση σε ακουστικά ερεθίσματα(π.χ. δεν αντιδρά σ’ένα δυνατό κρότο, ενώ κλείνει το άκουσμα της ηλεκτρικής σκούπας)
  • αδιαφορία ή υπερβολική αντίδραση σε απτικά ερεθίσματα (π.χ. μένει απαθές σε πρόκληση πόνου, ενώ δεν ανέχεται το χάδι)


ΣΤ) Επιλεκτική προσοχή σε ορισμένα χαρακτηρίστηκα των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος ή υπερεπιλεκτικότητα

  • έχει την τάση να εστιάζει την προσοχή του σε μεμονωμένα χαρακτηριστικά των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος, όπως στο χρώμα ή στο σχήμα.


Η) Γνωστικές λειτουργίες

  • αναπτυξιακά χάσματα στους γνωστικούς τομείς

οι ‘’πλεονασμοί’’ στη συμπεριφορά των ατόμων με αυτισμό σχετίζονται κυρίως με δυσπροσάρμοστες κ στερεοτυπικές αντιδράσεις και μπορούν να ταξινομηθούν στις παρακάτω κατηγορίες:


 Διασπαστική συμπεριφορά

  • κρίση θυμού
  • αυτοτραυματισμοί


στερεοτυπικές αντιδράσεις

  • σε οπτικά ερεθίσματα (π.χ. οπτική παρακολούθηση με μισόκλειστα μάτια, παρακολούθηση αντικειμένων κρατώντας και στρίβοντας τα σαν τη σβούρα)
  • στην ομιλία (π.χ. ασυνάρτητοι ήχοι ή φράσεις κατ’εξακολούθηση).
  • στην οσμή(π.χ. μυρίζει επίμονα τα αντικείμενα ή τους ανθρώπους)
  • στη γεύση (π.χ. κρατά τροφές στο στόμα για πολύ ώρα)
  • στη κίνηση (πχ. κουνάει τα δάχτυλα , τα χέρια ή τα πόδια του για πολύ ώρα, σφίγγει τους μύες).
  • τελετουργίες (πχ. τοποθετεί αντικείμενα σε ευθεία γραμμή)

το παιδί μπορεί να παρουσιάζει μερικά από αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνει πως πρέπει να τα έχει όλα για να έχει αυτισμό.


Παρέμβαση

Ο σκοπός της παρέμβασης είναι να βοηθήσει το άτομο με αυτισμό να έχει μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με έγκαιρη διάγνωση και ειδική εκπαίδευση, από λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή ειδικό παιδαγωγό και ψυχολόγο ώστε να βοηθηθεί το παιδί στην εξέλιξη των δυνατοτήτων του και την ελαχιστοποίηση των δυσλειτουργικών του συμπεριφορών.
Η εκπαίδευση είναι πάντα προσαρμοσμένη στις ιδιαιτέρες ανάγκες και δυνατότητες του κάθε ατόμου.


Αλεξανδρα Ανταλιαλη
λογοθεραπεύτρια
συνεργάτης των κέντρων “Τα παιδία λέγει” και
“Λογοθεραπεία για παιδιά”